Schokdempers zorgen ervoor dat uw banden contact houden met de weg, ook als die weg hobbelig is. Ze slijten zo geleidelijk dat u er zelf aan went, terwijl de auto ondertussen minder goed remt en stuurt. Hieronder leest u hoe u versleten dempers herkent en wat vervangen inhoudt.
Wat doen schokdempers precies?
Uw auto rust op veren. Die vangen de klappen van het wegdek op, maar zonder demping zou de auto na elke hobbel blijven nadeinen. De schokdemper remt die beweging af. In de demper zit olie, vaak aangevuld met gas, die door kleine openingen wordt geperst. Daardoor komt de carrosserie na een drempel snel tot rust en blijven de wielen op het asfalt.
Na tienduizenden kilometers slijten de afdichtingen en verliest de olie een deel van zijn werking. De demping neemt dan stap voor stap af. Omdat dat zo langzaam gaat, merkt u het verschil vaak pas als u in een auto met nieuwe dempers rijdt.
Signalen dat uw schokdempers versleten zijn
Let vooral op veranderingen in het rijgedrag. Gebonk of gerammel kan ook van andere onderdelen komen, zoals de rubbers van de wielophanging of de stabilisatorstang. Een controle op de brug geeft daarover uitsluitsel. Herkent u een of meer van de volgende punten, laat de dempers dan nakijken.
- De auto blijft na een drempel of verkeersplateau nadeinen
- De neus duikt diep in bij remmen en de achterkant zakt bij optrekken
- De auto helt sterk over in bochten of voelt zweverig op de snelweg
- Bij zijwind moet u vaker bijsturen om koers te houden
- Uw banden slijten onregelmatig, met golvende of komvormige plekken
- De demper is nat van olie of u hoort gebonk op slecht wegdek
Waarom versleten schokdempers onveilig zijn
Een wiel dat stuitert, heeft op dat moment minder grip. Daardoor kan de remweg langer worden, vooral op een oneffen of nat wegdek. Ook de kans op aquaplaning neemt toe, omdat de band minder stevig op de weg wordt gedrukt. Systemen als ABS en ESP rekenen op banden die contact houden met de weg. Met slechte dempers kunnen ze hun werk minder goed doen.
Daarnaast kost het geld. Banden slijten sneller en ongelijkmatig, en veren, rubbers en fuseekogels krijgen het zwaarder te verduren. Wie te lang wacht, vervangt uiteindelijk meer dan alleen de dempers.
In Friesland rijdt u vaak over open wegen met veel zijwind, over smalle dijkwegen en door dorpen met drempels en klinkers. In delen van de provincie ligt de weg bovendien op veengrond, waardoor het wegdek na verloop van tijd gaat golven. Juist onder die omstandigheden merkt u het verschil tussen goede en versleten dempers.
Hoe lang gaan schokdempers mee en kunt u zelf testen?
Een vaste termijn is er niet. Veel schokdempers gaan ergens tussen 80.000 en 150.000 km mee, maar dat hangt sterk af van het wegdek, de belading en uw rijstijl. Rijdt u vaak met een volle auto, een aanhanger of een caravan, dan slijten ze sneller. Vanaf ongeveer 80.000 km is het verstandig de dempers bij elke onderhoudsbeurt te laten beoordelen.
Een eenvoudige eerste test kunt u zelf doen. Duw een hoek van de auto stevig naar beneden en laat los. Komt de auto één keer omhoog en staat hij dan stil, dan is de demping waarschijnlijk in orde. Blijft hij op en neer veren, dan is de demper zwak. Kijk ook even achter het wiel. Is de demper nat van olie, dan lekt hij. Een lichte vettige waas, het zogenaamde zweten, is meestal nog geen probleem. Bij moderne auto's zegt deze test niet alles, dus bij twijfel kijken wij graag met u mee.
Schokdempers en de APK
Bij onze APK keuring controleert de erkende keurmeester of de schokdempers goed vastzitten en goed werken. Hij bekijkt ze van onderen en veert de auto daarbij zo mogelijk een paar keer in. Ontbreekt een demper, zit hij los of werkt hij niet goed, dan wordt de auto afgekeurd. Een lekkende demper is op zich geen afkeurpunt, maar komt als adviespunt op het APK rapport. Zo'n advies betekent dat herstel waarschijnlijk binnen een jaar nodig is. De APK toetst alleen de minimale eisen. Een demper kan dus door de keuring komen en toch al een flink deel van zijn dempkracht kwijt zijn. Merkt u de signalen uit dit artikel, wacht dan niet tot de volgende keuring.
Schokdempers vervangen: zo gaat dat
Schokdempers worden altijd per as vervangen, dus links en rechts tegelijk. Een nieuwe demper naast een oude geeft een ongelijke demping, en dat maakt de auto onrustig bij remmen en in bochten. Vaak is het verstandig om tegelijk de veerpootlagers, aanslagrubbers en stofhoezen te vervangen. Die zijn even oud en moeten er voor de demper toch al af.
Na het vervangen van de voorste dempers adviseren we de uitlijning te controleren. Bij veel auto's zit de demper in de veerpoot, die mede de stand van het wiel bepaalt. Met uitlijnen in onze werkplaats rijdt de auto daarna weer recht en slijten de banden gelijkmatig.
Wilt u weten hoe uw dempers ervoor staan? Bij een controle of reparatie in onze werkplaats aan de Adonisweg in Leeuwarden zetten we de auto op de brug en bekijken we de hele wielophanging. U hoort vooraf wat vervanging kost en we beginnen pas na uw akkoord. Tijdens het werk ziet u online de status van uw auto.
Bron en meer informatie
Meer achtergrond over schokdempers vindt u bij de RDW: tips voor een veilig voertuig. Twijfelt u over uw eigen auto? Dan kijken we in onze werkplaats graag met u mee.