Steeds meer occasions hebben een automatische versnellingsbak. Elektrische auto's, volledige hybrides en plug in hybrides rijden zelfs altijd als automaat. Toch is een handgeschakelde auto voor veel mensen nog steeds een prima keuze. Hieronder zetten we de verschillen op een rij: comfort, de soorten automaat, verbruik, onderhoud en prijs. Zo weet u welke versnellingsbak past bij de manier waarop u rijdt.
Comfort: automaat of handgeschakeld in het dagelijks verkeer
Met een automaat hoeft u niet te koppelen en niet te schakelen. U heeft één pedaal minder en houdt twee handen aan het stuur. Dat merkt u vooral in de spits, bij stoplichten, op drukke rotondes en in de file. Rijdt u elke dag de stad in, bijvoorbeeld naar uw werk in Leeuwarden, dan is dat een groot verschil. Wie eenmaal gewend is aan een automaat, wil vaak niet meer terug.
Een handbak geeft u juist meer directe controle. U kiest zelf wanneer u schakelt, bijvoorbeeld bij het inhalen op een landelijke weg of bij afremmen op de motor. Rijdt u vooral over rustige wegen buiten de stad, zoals op veel plekken in Friesland, dan is het comfortverschil kleiner en rijdt een handgeschakelde auto prima.
De soorten automaat bij een occasion
Automaat is een verzamelnaam. Bij occasions komt u vooral deze soorten tegen, en ze rijden elk net even anders.
- Klassieke automaat met koppelomvormer: soepel, sterk en prettig om mee te trekken
- Bak met dubbele koppeling, zoals de DSG: schakelt snel en is zuinig, maar kan bij stapvoets rijden wat schokkerig aanvoelen
- CVT: geen vaste versnellingen, bij flink optrekken blijven de toeren vaak gelijk terwijl de snelheid oploopt
- Geautomatiseerde handbak: een gewone handbak die automatisch schakelt, vaak merkbaar trager en minder vloeiend
- Elektrisch, volledig hybride en plug in hybride: een eigen aandrijving die rijdt als een automaat, alleen een mild hybride heeft vaak nog een handbak

Verbruik: is een automaat zuiniger dan een handbak?
Vroeger verbruikte een automaat duidelijk meer dan een handbak. Bij oudere occasions met een automaat van vier of vijf versnellingen is dat nog steeds zo. Moderne automaten met zeven, acht of meer versnellingen, een dubbele koppeling of een CVT zitten meestal op hetzelfde niveau als een handbak, soms zelfs iets lager.
Het verschil hangt dus sterk af van het bouwjaar en het type bak. Kijk bij twijfel naar het opgegeven verbruik van precies die uitvoering. Per motor en versnellingsbak kan het flink verschillen, ook binnen hetzelfde model.
Onderhoud van een automaat en een handbak
Een handbak heeft een koppeling die op den duur slijt. Hoe snel dat gaat, hangt vooral af van uw rijstijl en van hoe vaak u optrekt en stopt. Een klassieke automaat met koppelomvormer en de meeste CVT's hebben geen koppelingsplaat die op die manier slijt. Een bak met dubbele koppeling heeft wel koppelingen, en die slijten ook.
Wat elke automaat gemeen heeft, is olie die veroudert. Sommige fabrikanten schrijven een vaste verversing voor, andere noemen de olie levenslang. Toch adviseren veel specialisten om de olie na een flink aantal kilometers te verversen, zeker bij een occasion waarvan u de historie niet kent. Bij onderhoud van uw auto volgen wij het voorschrift van de fabrikant en vertellen we u wat voor uw versnellingsbak geldt. Extra werk doen we alleen na uw akkoord.
Een automaat occasion kopen: hier let u op
Een versnellingsbak repareren is duur werk. Neem daarom tijdens de proefrit de tijd om de bak goed te voelen, het liefst ook met een koude motor. Rij een stuk in de stad met veel optrekken en afremmen, en daarna een stuk over de snelweg.
Twijfelt u na de proefrit, laat dan de foutcodes uitlezen. Een storing in de versnellingsbak blijft vaak in het geheugen staan, ook als u er tijdens het rijden niets van merkt. Let verder op deze punten.
- Schakelt de auto soepel op en terug, zonder schokken en zonder dat de toeren plots oplopen?
- Rijdt hij bij langzaam manoeuvreren rustig weg, zonder bonken?
- Hoort u geen gieren, zoemen of klunken?
- Brandt er geen waarschuwingslampje op het dashboard?
- Staat het onderhoud van de versnellingsbak in de historie?
Prijs, waarde en trekken met een automaat
Een occasion met automaat is meestal iets duurder in aanschaf dan dezelfde auto met handbak. Daar staat tegenover dat automaten gewild zijn en hun waarde vaak beter vasthouden. Bij inruil of verkoop krijgt u een deel van die meerprijs dus weer terug. Rijdt u vooral korte stukken en wilt u zo voordelig mogelijk uit, dan is een eenvoudige handgeschakelde auto vaak de goedkoopste keuze in aanschaf en onderhoud.
Trekt u een caravan, paardentrailer of een boot naar de Friese meren, dan rijdt een klassieke automaat vaak erg ontspannen, omdat u bij optrekken met gewicht niet hoeft te doseren met de koppeling. Kijk wel altijd naar het toegestane trekgewicht, want dat verschilt per uitvoering.

Bron en meer informatie
Meer achtergrond over automaat of handgeschakeld vindt u bij de RDW: tips voor een veilig voertuig. Twijfelt u over uw eigen auto? Dan kijken we in onze werkplaats graag met u mee.


